Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η κατάλυση του δυτικού ρωμαϊκού κράτους το 476



Η ιστορία της δυτικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας από το 395 έως το 476 είναι μία ιστορία παρακμής. Κατά την περίοδο εκείνη η Ρώμη αλώθηκε και λεηλατήθηκε 2 φορές. Την πρώτη το 408 από τα στρατεύματα του Βησιγότθου Αλαρίχου και την δεύτερη το 455 από τους Βανδάλους του Γιζερίχου. 

Πρωτεύουσα είχε αρχικά τα Μεδιόλανα και από το 402 την Ραβέννα. Πρώτος αυτοκράτορας είναι ο Φλάβιος Ονώριος, γιος του Θεοδοσίου του Α’. Τον διαδέχεται το 423 ο γιος της Γάλλα Πλακιδίας ετεροθαλούς αδελφής του Ονωρίου Βαλεντινιανός ο Γ’ που έμεινε στον θρόνο έως το 455. Επί των ημερών του ο στρατηγός Αέτιος κατήγαγε σημαντικές νίκες ανορθώνοντας προσωρινά το γόητρο του δυτικού κράτους. Υπό τις διαταγές του Αετίου τα ενωμένα ρωμαϊκά και  γοτθικά στρατεύματα νίκησαν την στρατιά του Αττίλα το 451 στην λεγόμενη και Μάχη των Εθνών στα Καταλαυνικά Πεδία. Ο Αέτιος θεωρείται ως ο έσχατος των Ρωμαίων, όπως ήταν, αντιστοίχως ο Φιλοποίμην για την αρχαία Ελλάδα. 

Μετά τον Βαλεντινιανό ανεβοκατεβαίνουν συνεχώς οι αυτοκράτορες, από ένα σημείο και μετά μέσω του ισχυρού τότε άνδρα του δυτικού κράτους του Γερμανού Ρικίμερου. Τον Βαλεντινιανό λοιπόν διαδέχεται ο Πετρώνιος Μάξιμος, εκείνον ο Άβιτος έως το 456, μετά ο Μαϊοριανός από το 457 έως το 461. Ακολουθεί ο Λίβιος Σεβήρος από το 461 έως το 465. Το 467 ανεβαίνει στον θρόνο ο Ανθέμιος Προκόπιος έως το 472. Πρόκειται για τον τελευταίο αυτοκράτορα της Δύσης που αναγνωρίζεται ως νόμιμος από το Βυζάντιο (είχε υιοθετηθεί από τον Μαρκιανό για τον θρόνο της ανατολικής αυτοκρατορίας). Τον διαδέχεται το 472 και για λίγους μήνες ο Ολύβριος. Το 473 ανακηρύσσεται αυτοκράτωρ ο Γλυκέριος που παρέμεινε έως το 474. Μετά τον Γλυκέριο αναλαμβάνει ο Ιούλιος Νέπως που βασίλεψε από το 474 έως το 475 που τον εκθρονίζει ο Φλάβιος Ορέστης για να φέρει στον θρόνο τον γιο του Ρωμύλο Αυγουστύλο. 

Το 476 ο Σκίρος Φοιδεράτος Οδόακρος ἐκθρονίζει τόν τελευταῖο αὐτοκράτορα‐ἀνδρείκελο τῆς Δύσης Ρωμύλο Αὐγουστίλο. Τό ἀποτέλεσμα ἦταν ἡ Ἀνατολική Ρωμαϊκή αὐτοκρατορία (τό βυζαντινό κράτος δηλαδή) νά πορευτεῖ, ἐφεξῆς, ὡς τό μοναδικό ρωμαϊκό κράτος, γεγονός πού τήν κατέστησε ἀποκλειστικό νόμιμο κληρονόμο καί συνεχιστή τῆς ρωμαϊκῆς αὐτοκρατορικῆς παραδόσεως. Αὐτό τό στοιχεῖο, ὅπως θά διαπιστώσουμε, ἀποτέλεσε βασικό δομικό στοιχεῖο τῆς Βυζαντινῆς Πολιτικῆς Ἰδεολογίας πού κυριάρχησε στίς διεθνεῖς σχέσεις τοῦ Βυζαντίου, τόσο ἔναντι τῆς Δύσεως (ἀτελείωτες διπλωματικές διαμάχες ἀπέναντι στόν Παποκαισαρισμό ἀλλά καί ἔναντι τῆς Γερμανικῆς αὐτοκρατορικῆς ἰδέας, τῶν Καρολιδῶν κατά τόν 9ο καί τῶν Ὀθωνιδῶν κατά τόν 10ο) ὅσο καί ἔναντι τῆς Ἀνατολῆς.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Η επανάκτησις της Κωνσταντινουπόλεως το 1261

Η Βυζαντινή αυτοκρατορία το 1265
Στις 24 με 25 Ιουλίου του 1261 ο Αλέξιος Στρατηγόπουλος βρίσκει την ευκαιρία και ανακαταλαμβάνει την Κωνσταντινούπολη για λογαριασμό του Μιχαήλ Η’ που ηγείτο του κράτους της Νικαίας. Ο Ενετικός στόλος έλειπε σε μία εκστρατεία στον Εύξεινο Πόντο ενώ η πόλη δεν φυλάσσονταν καλά.
Να σημειωθεί ότι λίγο καιρό πριν ο Μιχαήλ είχε έρθει σε συμφωνία με τους Γενουάτες για να αντισταθμίσει την ναυτική υπεροχή των Ενετών. Πρόκειται για την Συμφωνία του Νυμφαίου. Στις 15 Αυγούστου ο Μιχαήλ στέφεται αυτοκράτωρ με συναυτοκράτορα τον γιο του Ανδρόνικο.
Παραθέτουμε την εξιστόρηση των συμβάντων της επανάκτησης της Κωνσταντινουπόλεως μέσα από την “Χρονική Συγγραφή” του Γεωργίου του Ακροπολίτου:
Ὁ δὲ βασιλεὺς τὸν Στρατηγόπουλον Ἀλέξιον τὸν καίσαρα μετὰ στρατευμάτων τινῶν οἰκονομήσας ἐπὶ τοῖς δυτικοῖς ἐκπέπομφε μέρεσι, τοῖς ἐκεῖσε οὖσι τῶν Ῥωμαίων ὑπεναντίοις ξυνελθεῖν εἰς μάχην, παραγγείλας ὡς ἐν τῷ διέρχεσθαι, ἐπεὶ τὰ τῆς ὁδοῦ τῆς ἐκεῖσε φερούσης πλησίον ὑπάρχει τῆς Κωνσταντ…

Ιωάννης Γ' Δούκας Βατάτζης (1222-1254)

“Καθὼς γοῦν εἰρήκειν, μετὰ τὴν τελευτὴν αὐτοῦ ἐπιλαμβάνεται τῶν Ῥωμαϊκῶν σκήπτρων Ἰωάννης ὁ Δούκας ὁ γαμβρὸς αὐτοῦ, στεφθεὶς παρὰ τοῦ πατριάρχου Μανουήλ, ὃς τὸν Μάξιμον διεδέξατο. Ὁ μὲν οὖν βασιλεὺς Ἰωάννης ἄρτι τῶν σκήπτρων ἐπειλημμένος καὶ κομιδῇ ἐν στενῷ οὖσαν τὴν τῶν Ῥωμαίων τεθεαμένος ἀρχήν, οὐκ ἀνασχόμενος ἐν πολλοστοῖς βασιλεύειν, δύο παραδραμόντων ἐνιαυτῶν μάχην ποιεῖται μετὰ τῶν Ἰταλῶν.”
Γεώργιος Ακροπολίτης «Χρονική Συγγραφή»
Ήταν γαμπρός του Θεόδωρου Λασκάρεως, καθώς είχε νυμφευθεί την κόρη του Ειρήνη. Μόλις ανέβηκε στον θρόνο αντιμετώπισε τους αδελφούς του ΘεοδώρουΙσαάκιοκαιΆγγελο, οι οποίοι δεν τον αναγνώριζαν ως νόμιμο διάδοχο και κατέφυγαν στον Λατίνο αυτοκράτορα της Κωνσταντινουπόλεως.Το 1224 νικά τον στρατό των Λατίνων στο Ποιμανηνό. Καταλαμβάνει όλες τις κτήσεις τους στην Μικρά Ασία πλην της Χαλκηδόνος και της Νικομήδειας. Έπειτα μεταφέρει τον πόλεμο στην Ευρωπαϊκή ακτή όπου κυριεύει πολλές πόλεις στην Θράκη και την Μακεδονία. Ταυτόχρονα ναυπηγεί στόλο στην Λάμψακο και αν…

Η παρακμή του Βυζαντινού κράτους

Σε μία σειρά από βίντεο παρουσιάζεται η παρακμή της Βυζαντινής αυτοκρατορίας κατά τον 11ο αιώνα: